Wie aan Franse brandewijn denkt, denkt meestal aan cognac of armagnac. Toch heeft Normandië een eigen schat: calvados, de appelbrandewijn uit het land van boomgaarden, koeien en kliffen. Calvados wordt vaak onderschat, maar wie een goede fles proeft, ontdekt een wereld van fris fruit, gebakken appel, vanille en noten. In deze blog lees je hoe calvados gemaakt wordt, wat de verschillende appellaties betekenen en hoe je het etiket leest.
Wat is calvados?
Calvados is een brandewijn die gedistilleerd wordt uit cider: gefermenteerd sap van appels en, in sommige gevallen, peren. De drank moet uit een afgebakend gebied in Normandië en omliggende departementen komen en minstens twee jaar rijpen in eiken vaten. De naam is sinds 1942 wettelijk beschermd, en vandaag gelden er drie appellaties met elk hun eigen regels.
Een korte geschiedenis
In Normandië wordt al eeuwenlang cider gemaakt. Het oudste bekende verslag van het distilleren van cider dateert uit de 16de eeuw: de edelman Gilles de Gouberville noteerde het in 1553 in zijn dagboek. Lange tijd was appelbrandewijn een boerendrank, gestookt op de hoeve voor eigen gebruik. In de 19de eeuw groeide de populariteit, en toen phylloxera de Franse wijngaarden verwoestte, vulde calvados de lege plaats van cognac in menig glas. Na de wettelijke bescherming in 1942 kwamen er strengere regels. Vandaag combineren familiedomeinen en grote huizen traditie met nieuwe ideeën, zoals bijzondere vatafwerkingen.
Van boomgaard tot glas
De appels
Voor calvados gebruikt men geen tafelappels maar honderden oude cideraasrassen. Ze worden ingedeeld in vier groepen: zoete, bitterzoete, bittere en zure appels. Elke producent zoekt zijn eigen evenwicht. Bittere appels geven structuur en tannine, zure appels zorgen voor frisheid, zoete appels voor suiker en fruit. In de traditionele hoogstamboomgaarden grazen vaak koeien tussen de bomen.
Cider maken
De appels worden geplet en geperst. Het sap vergist op natuurlijke wijze tot een droge cider van ongeveer 5 à 6% alcohol. Die cider moet enkele weken rusten voor hij gedistilleerd mag worden. Hoe beter de cider, hoe beter de calvados.
Distilleren
Afhankelijk van de appellatie wordt de cider gedistilleerd in een kolomdistilleerder (één keer, continu) of in een koperen pot still (twee keer). Kolomdistillatie geeft een frisse, fruitige brandewijn. Dubbele distillatie levert een rijkere, complexere eau-de-vie op die langer kan rijpen.
Rijpen
Daarna rijpt de calvados in eiken vaten, vaak oude vaten die de appelaroma's niet overheersen. Met de jaren verandert de smaak van fris appelfruit naar gebakken appel, karamel, vanille, noten en specerijen.
De drie appellaties
- AOC Calvados: het grootste gebied. Meestal kolomdistillatie, minstens twee jaar rijping. Toegankelijk en fruitig.
- AOC Calvados Pays d'Auge: het hart van de streek, ten oosten van Caen. Hier is dubbele distillatie in een pot still verplicht. Deze calvados is rijker en complexer en geldt als het neusje van de zalm.
- AOC Calvados Domfrontais: in het zuiden, waar perenbomen domineren. De calvados bevat minstens 30% speciale perenrassen, wordt in een kolom gedistilleerd en rijpt minstens drie jaar. Het resultaat is fijn, fris en bloemig.
Het etiket lezen
Net als bij cognac verwijst de leeftijdsaanduiding naar de jongste brandewijn in de blend:
| Vermelding | Minimale rijping |
|---|---|
| Fine, VS, *** | 2 jaar |
| Vieux, Réserve | 3 jaar |
| VO, VSOP, Vieille Réserve | 4 jaar |
| XO, Hors d'Âge, Très Vieille Réserve | 6 jaar |
Staat er een getal op de fles, zoals 10 of 15 jaar, dan is de jongste calvados minstens zo oud. Een jaartal wijst op een millésime uit één oogst.
Hoe drink je calvados?
- Als aperitief: een jonge calvados met tonic en een schijfje appel is fris en verrassend.
- Le trou normand: in Normandië drinkt men tijdens een lange maaltijd een klein glaasje calvados tussen twee gangen, om plaats te maken voor de rest. Vandaag krijg je het vaak als appelsorbet met een scheut calvados.
- Als digestief: een oude calvados, puur op kamertemperatuur in een tulpglas, is een prachtige afsluiter van het diner.
- In cocktails: calvados vervangt bourbon of cognac in klassiekers zoals de Old Fashioned of de Jack Rose.
Calvados en eten
Calvados past natuurlijk bij appel: tarte Tatin, appelbeignets of een warme crumble. Ook bij Normandische kazen zoals camembert, livarot en pont-l'évêque is het een gedroomde combinatie. In de keuken flambeer je er gamba's of varkenshaas mee, of maak je een roomsaus met calvados en appeltjes bij gevogelte.
Twee huizen in de kijker
Domaine Dupont is een familiebedrijf in het Pays d'Auge dat zijn eigen boomgaarden bewerkt en in pot stills distilleert. Hun calvados staat bekend om zijn precisie en de mooie balans tussen fruit en hout.
Christian Drouin, eveneens uit het Pays d'Auge, is een van de bekendste namen van Normandië. Het huis experimenteert graag met bijzondere vatafwerkingen, zoals vaten die eerder tequila of Japanse whisky bevatten. Zo ontstaan calvados met een verrassend extra laagje.
Om te proeven
Maak kennis met calvados via deze flessen uit ons aanbod:
Christian Drouin Calle 23 Angels
10 jaar oude Drouin met afwerking op tequilavaten, gebotteld op 48,8%.
Christian Drouin Chichibu Angels
12 jaar oude Drouin, afgewerkt op vaten van de Japanse distilleerderij Chichibu.
Veelgestelde vragen over calvados
Is calvados hetzelfde als appeljenever?
Nee. Calvados is een brandewijn uit cider die minstens twee jaar op eik rijpt, uit een afgebakend gebied in Normandië.
Wat is het beste calvadosgebied?
Het Pays d'Auge geldt als de topappellatie, dankzij de verplichte dubbele distillatie. Domfrontais is interessant voor wie een frissere stijl met peer zoekt.
Hoe lang blijft calvados goed na opening?
Goed afgesloten en rechtop bewaard blijft calvados jarenlang lekker.
Welke calvados kies je om te beginnen?
Start met een VSOP uit het Pays d'Auge. Die is fruitig genoeg om puur te drinken en toont meteen wat calvados zo bijzonder maakt. Smaakt het naar meer, ga dan voor een Hors d'Âge of een calvados met een bijzondere vatafwerking.
Ontdek ons volledige aanbod calvados. Santé!
Alcohol schaadt de gezondheid. Geniet met mate.